20 listopada 2023 r. mieliśmy zaszczyt uczestniczyć w kursie Akademii PSPA poświęconym polskiej infrastrukturze ładowania. Był to rzeczywiście wnikliwy i obszerny kurs obejmujący postanowienia AFIR, wyzwania hamujące rozwój infrastruktury, możliwości grantowe oraz, co najważniejsze dla dzisiejszego artykułu, prognozę na koniec 2023, 2025, 2030, 2035 i 2040 roku.
Teraz, gdy raport PSPA za 2023 rok został już od jakiegoś czasu opublikowany, możemy przyjrzeć się, jak to wygląda w praktyce.
Oczekiwania a rzeczywistość
Tak więc, idąc za tytułem mojego artykułu, a mianowicie Polska infrastruktura EV: oczekiwania a rzeczywistość, zacznijmy od oczekiwań.
Jak widać na powyższym wykresie, według obu scenariuszy – bazowego i rozwojowego– liczba punktów ładowania w Polsce miała wynieść 6639.
Rzeczywista jednak liczba punktów ładowania wg stanu na grudzień 2023 r. wynosi 5933.
Według danych skróconego raportu „PEVO Index” opublikowanego przez PSPA, IBRM Samar i OTOMOTO, w grudniu 2023 r. publiczna infrastruktura ładowania w Polsce składała się z 5933 punktów, na które składały się 3282 stacje. Całkowita liczba sieci ładowania wzrosła o 34% w porównaniu z wskaźnikami na koniec 2022 roku: liczba punktów ładowania AC wzrosła o 29%, a DC – o 52%.
Spojrzyjmy na proporcję między punktami AC i DC w ostatnich latach:
-2021 r. – proporcja ta wynosiła od 21% (DC) do 79% (AC)
-2022 r. – proporcja ta wynosiła 19% (DC) do 81% (AC).
-2023 r. – proporcja ta wynosiła 26% (DC) do 74% (AC).
Oczywiste jest, że liczba DC ładowarek wzrosła w porównaniu z poprzednimi latami.
W 2023 roku w Polsce uruchomiono 1513 punktów ładowania. Uważa się, że jest to najlepszy wynik do tej pory. Dla porównania w 2022 roku liczba uruchomionych punktów wyniosła 1310, a w 2021 roku – 1211.
Co ważne, kierowcy samochodów elektrycznych w Polsce mają do dyspozycji coraz więcej szybkich punktów ładowania (DC). W 2023 r. liczba punktów tego typu wzrosła o 528 punktów ładowania (+92% w ujęciu rok do roku). Jeżeli chodzi o punkty AC, w 2023 r. otwarto 985 nowych punktów, co oznacza niewielki spadek (-5% w porównaniu z rokiem ubiegłym).
Pomimo rekordowego w porównaniu rocznym wzrostu liczby nowo zainstalowanych publicznych punktów ładowania, branża liczyła na znacznie lepszy wynik – 6639 punktów.
Warto zauważyć, iż tempo rozbudowy infrastruktury ładowania (+2%) jest dwukrotnie niższe niż tempo wzrostu BEV (+4%).
Gdybyśmy mieli policzyć liczbę pojazdów elektrycznych przypadających na jeden punkt ładowania (57065 / 5933), otrzymalibyśmy 9,618 pojazdów elektrycznych na jeden punkt wg stanu na grudzień 2023 roku.
Mamy jeszcze czas, ale też czeka na nas stroma droga na szczyt. Co mówią nam te wszystkie liczby? A no o tym, że rozbudowa infrastruktury ładowania musi znacznie przyspieszyć.
Rozwój sieci publicznych ładowarek hamuje szereg wyzwań. Jakich? O tym poniżej.
Wyzwania
Realizacja rozbudowy infrastruktury jest dość trudna ze względu na długotrwałe procedury podłączenia stacji ładowania do sieci operatorów systemów dystrybucyjnych (które wiążą się z bardzo długim czasem oczekiwania na realizację połączenia), niekorzystne warunki połączenia, czy brak odpowiedniej infrastruktury energetycznej na autostradach i drogach ekspresowych, która byłaby w stanie zapewnić odpowiednią moc dla planowanej rozbudowy publicznej infrastruktury ładowania (zwłaszcza spełniając wymogi AFIR).
Niewystarczające inwestowanie w Krajowy System Elektroenergetyczny wciąż pozostaje jedną z głównych barier utrudniających rozbudowę publicznych stacji ładowania w Polsce, zwłaszcza tych o dużej mocy.
Rok 2023 dobitnie udowodnił, że w Polsce również brakuje skutecznego systemu dotacji. Program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o nazwie „Wsparcie infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych i infrastruktury tankowania wodoru” z perspektywy wielu operatorów okazał się w praktyce programem wsparcia tylko na papierze.
Pierwszy nabór w ramach programu miał miejsce w marcu 2022 r., ale w listopadzie 2023 r. wielu beneficjentów wciąż czekało na podpisanie umów o dofinansowanie. W związku z tym, czekając na dotacje, część podmiotów wstrzymała dalsze inwestycje.
Bariery w rozbudowie infrastruktury ładowania prowadzą do dosyć niskich wskaźników rynkowych. Od wielu miesięcy w branży obserwuje się trend systematycznego wzrostu liczby BEV przypadających na publiczny punkt ładowania. W praktyce wzrost liczby floty BEV w Polsce jest około 2 razy szybszy w porównaniu z siecią ładowarek, o czym zresztą wspominaliśmy w tym artykule powyżej.